مناظره ی "خرمابن و بزک"

برداشت آزاد از " درخت آسوریک

مناظره ی "خرمابن و بزک " در آپارات

بنش خشک خرما بنی ، رسته بود

به شهر آسوریک ، آن سوی رود

گشن چتر سبزی نیین ، بر سرش

چو انگور ، بس خوشه ها ، می نمود

تنه سخت خرما ، به خرماستان

بسی بانگ می زد :

"منم پهلوان!

نیارست با من تنی را نبرد

به میدان رزمم ، یکی تک نورد."

بزی تشنه آمد که نوشد ز رود

سیه چرده ای دیو در آب بود

شنید آنچه آن دیو می گفت ،

گفت :

"نشاید ز خود گفت و از خود شنفت

الا "دیوخرمابن" برمنش

بگو تا چه داری ز برتر منش؟"

: "شه از من خورد چون نو آرم به بار

همه میوه ام ترد و شیرین گوار

رسن از منست ، گر ترا بسته اند

و چوب از منست ، گر ترا می زنند

تنه ام کنند ، کشتی و دیرک ش

ز کنده م بسازند ، جو کوب را

ز شاخ و ز ساقم کنند بام ها

ز برگم بسازند ، جاروب را

منم آن درختی که پر بهره ام

به سود آوری یکه و چهره ام

نباشد ز من سودآورتری

بزک !

برترم من ز هر برتری.

منم آن که با تو سخن آورم

وگرنه ز تو ، رزم را برترم."

بزک سر فرازید و آنگاه گفت :

"مرا ننگ آید که در هر کجای

ستایش کنم خود ، به جای خدای

مرا نیز چون تو بسی سود هاست.

سپاسم به یزدان ، که سودآورم.

من آنم که ایزد ... جهان آفرید...

نه چون تو بگویم که من برترم.

مکن برتری ، زانکه برتر خداست

به سودآوری نیز ، بسیارهاست.

به دیگر بار ،

برتر بر توام پند ،

که دانم برتری را با خداوند."

* * *

بزک رفت بر کوه و بر کوه ها

و خرمابن میخ ، مانده به جا...

مهدی فرزه (میم. مژده رسان)

واژه نامه :

شهر = کشور _ سرزمین

آسوریک = عراق مرکزی فعلی - سرزمین آشور

درخت آسوریک = درخت خرما - درخت سرزمین آشور

گشن = ( زبر بر گاف و شین ) - انبوه

می نمود = نشان می داد

سیه چرده = آنکه رنگ چهره اش تیره باشد.

منش = خلق و خو - اخلاق

خرماستان = نخلستان

تک نورد = در اینجا به معنی " همیشه پیروز"

برمنش = متکبر

برتر منش = اخلاق فاضله

دیرک = تیرک بادبان

منظومه های "نوحیه" و "عمرانیان"...